บทที่ 3 ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเดินทางของนักท่องเที่ยว

แรงจูงใจ แรงจูงใจของนักท่องเที่ยวเป็นแบบผสมระหว่างแนวคิดของจิตวิทยากับทางด้าน สังคมวิทยา แรงจูงใจของนักท่องเที่ยวจึงหมายถึงเครือข่ายทั้งหมดของพลังทางวัฒนธรรมและ พลังทางชีววิทยา ซึ่งเป็นตัวกำหนดพฤติกรรมทางการท่องเที่ยว ส่วนที่เป้นพลังด้านจิตวิทยาคือ ความต้องการพักผ่อนจากความเหน็ดเหนื่อยจากการทำงาน ต้องการได้เห็นสิ่งที่แปลกใหม่เพื่อลดความวิตกกังวลล ส่วนพลังทางสังคมจะเป็นความรู้สึกภาคภูมิใจที่ได้ไปเห็นสิ่งมหัศจรรย์อย่าง หนึ่งของโลก

ภาพที่ 1 ลำดับขั้นแห่งความต้องการจำเป็นของ Maslow

ทฤษฎีต่างๆเกี่ยวกับแรงจูงใจของนักท่องเที่ยว

1.ทฤษฎี ลำดับขั้นแห่งความต้องการจำเป็น(Hierarchy of needs) Maslow กล่าวว่ามนุษย์เป็นสัตว์ที่มีความต้องการและจะแสดงพฤติกรรมต่างๆ เพื่อนตอบสนองความต้องการ ซึ่งความต้องการของมนุษย์นั้นไม่มีที่สิ้นสุด Maslow ได้เสนอลำดับขั้น 5 ขั้นความต้องการเหล่านี้จะเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดพฤติกรรมต่างๆ

ทฤษฎีลำดับขั้นแห่งความต้องการจำเป็น

2.ทฤษฎี ขั้นบันไดแห่งการเดินทาง(Travel Career Ladder) Philip Pearce ได้ประยุกต์จากแนวคิดของ Maslow ตั้งแต่ขั้นที่1ถึง4ในแต่ละขั้นเกิดจากความต้องการของบุคคลเป็นผู้กำหนดเอง ส่วนหนึ่ง อีกส่วนมาจากการชักนำของผู้อื่น ส่วนขั้นสูงสุดเป็นขั้นที่เกิดจากความต้องการขอตัวบุคคลเป็นผู้กำหนดเอง

3.แรง จูงใจวาระซ่อนเร้น(Hidden Agenda) Crompton ทำการวิจัยนี้เมื่อปี ค.ศ.1979 โดยรวบรวมข้อมูลจากนักท่องเที่ยวคนชั้นกลางจำนวน 39 คนจากสองรัฐในอเมริกา แมสซาชูเสต และเท็กซัส ผลสรุปที่ได้บางส่วนคล้ายกับของ Maslow เช่นด้านเกียรติภูมิ โดยมีทั้งหมด 7 ประเภทต่อไปนี้
3.1การหลีกหนีจากสภาพแวดล้อมที่จำเจ
3.2การสำรวจและประเมินตนเอง
3.3การพักผ่อน3.4ความต้องการด้านเกียรติภูมิ
3.5ความต้องการที่จะถอยกลับไปสูสภาพดั้งเดิม
3.6กระชับสัมพันธ์ทางเครือญาติ
3.7การสังสรรค์ทางสังคม

4.แรงจูงใจทางการท่องเที่ยวในทัศนะของ Swarbrooke เขาจำแนกแรงจูงใจที่สำคัญๆออกเป็น 6 ชนิด
4.1ด้านสรีระหรือทางกายภาพ คือความต้องการพักผ่อน
4.2ด้านวัฒนธรรม คือความนใจที่จะได้สัมผัสวัฒนธรรมใหม่ๆ
4.3เพื่อ ตอบสนองอารมณ์ความรู้สึกบางอย่าง บางคนท่องเที่ยวเพราะต้องการเห็นสิ่งที่เป็นอดีต บางคนต้องการบรรยากาศโรแมนติก เช่นชมกรุงปารีสยามเย็ม4.4การท่องเที่ยวเพื่อให้ได้มาเพื่อสถานภาพ เชื่อว่าเที่ยวแล้วมีน่ามีตา ไปเพื่อซื้อสินค้าแบรนด์เนม
4.5แรงจูงใจในการพัฒนาตนเอง ไปเรียนภาษาที่ต่างประเทศ
4.6แรงจูงใจส่วนบุคคล ต้องการเยี่ยมญาติมิตรเพื่อนฝูง หาเพื่อนใหม่ พาคนอื่นไปเที่ยว

การท่องเที่ยวเพื่อได้สัมผัสบรรยากาศโรแมนติก

สรุปประเด็นสำคัญเกี่ยวกับแรงจูงใจทางด้านการท่องเที่ยว

แรง จูงใจเกิดหลายๆอย่างในเวลาเดียวกัน สรุปได้ว่าคนรักมีแรงจูงใจที่หลากหลายกำหนดพฤติกรรมการท่องเที่ยว บางครั้งที่สิ่งนักท่องเที่ยวแสดงออก อาจไม่ใช่แรงจูงใจที่แท้จริงก็ได้ บางครั้งเราก็ต้องอาศัยแรงจูงใจร่วมกับผู้อื่น ต้องเสียลสะและโอนอ่อนตามผู้อื่นบ้าง ดังนั้นแรงจูงใจในการท่องเที่ยวเป็นส่วนหนึ่งของความต้องการทางการท่อง เที่ยว

แนวโน้มแรงจูงใจของนักท่องเที่ยว Pearce,Morrison และ Rutledge ได้เสนอแรงจูงใจของนักท่องเที่ยว10ประการ

1.จะได้สัมผัสสิ่งแวดล้อม
2.จะได้พบปะคนในท้องถิ่น เช่นนักท่องเที่ยวประเภทสะพายเป้
3.จะได้เข้าใจวัฒนธรรมท้องถิ่นและประเทศเจ้าบ้าน
4.เสริมสร้างสัมพันธภาพภายในครอบครัว เห็นได้จากแหล่งท่องเที่ยวประเภท Theme park
5.ได้พักผ่อนในสภาพแวดล้อมที่น่าสบาย เป็นการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ
6.จะได้ทำกิจกกรมที่สนใจและฝึกทักษะ เช่นเรียนทำอาหาร ดำน้ำ ตกปลา
7.จะได้มีสุขภาพดี เช่นสปา8.จะได้รับการคุ้มกันและความปลอดภัย จากโรค โจรผู้ร้าย อยากไปเยือนในที่ๆปลอดภัย สงบทางการเมือง
9.อยากได้รับการยอมรับนับถือ และได้รับสถานภาพทางสังคม สร้างภาพพจน์ให้กับบุคคลได้
10.ให้รางวัลแก่ตัวเอง เพื่อฉลองความสำเร็จ

ตัวอย่างการวิจัยที่ใช้วิธการศึกษาจากกลุ่มเป้าหมาย

1.การหลีกหนี เช่นพวกฮิปปี้ นักเดินทางแบบพเนจร และนีกเคลื่อนไหวต่อต้านวัฒนธรรม
2.การมุ่งเน้นในเรื่องสิ่งแวดล้อม พวกนี้มันจะเลือกสถานที่ประเภทศูนย์พักเยาวชน
3.การทำงาน จะหางานทำชั่วคราว
4.เน้นการคบหาสมาคม เช่นพวกแบกเป้ที่ชอบคบหาผู้คน เป็นแรงจูงใจทางด้านสังคมนั่นเอง

โครงสร้างพื้นฐานในอุสาหกรรมการท่องเที่ยว

1.ระบบไฟฟ้า ต้องเพียงพอ ทั่วถึง ควรมีกำหนดการเปิด-ปิด เพื่อประหยัดพลังงาน
2.ระบบประปา สะอาด ปริมาณเพียงพอ3.ระบบสื่อสารโทรคมนาคม เช่นโทรศัพท์ ไปรษณีย์ จะต้องมีและสะดวกรวดเร็ว จำเป็นมากในกรณีฉุกเฉิน
4.ระบบการขนส่ง
ก.ทางอากาศข.ทางบก
ค.ทางน้ำ
5.ระบบสาธารณะสุข ควรมีสถานพยาบาลใกล้ๆ ค่ารักษาพยาบาลอยู่ในราคายุติธรรม

ปัจจัยที่ส่งเสริมการท่องเที่ยวในแต่ละภูมิภาค

1.ปัจจัยทางภูมิศาสตร์ คือสิ่งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ บางแห่งเป็นภูเขา เป็นแอ่งอ่าว ที่ราบสูง ทะเลสาป

1.1.ลักษณะภูมิประเทศ เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของเปลือกโลก มีได้2ลักษะณะคือ
ก.เกิดจากภายในของเปลือกโลกมีการเปลี่ยนแปลง เช่นภูเขาไฟ
ข.การเปลี่ยนแปลงบริเวณผิวโลก เช่นเนินทราย
1.2 ลักษณะภูมิอากาศ ต่างกันไปตามที่ตั้งของสถานที่นั้นๆตามเส้นละติจูด


2.ปัจจัยทางวัฒนธรรม หมายถึงวิถีการดำเนินชีวิตของคนไทยในสังคม วัฒนธรรมต้องมีการธำรงรักษาและมีการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงให้เหมาะสมตามยุค สมัย วัฒนธรรมถือว่าเป็นสิ่งที่ดึงดูดใจให้คนต่างชาติ

แหล่งอ้างอิง
สรุปเนื้อหา บทที่ 3 จาก เอกสารคำสอนวิชา อุตสาหกรรมการท่องเที่ยว รหัสวิชา HT 201
ภาพจาก www.google.com